Schimmel in je drinkfles: gevaarlijk? En zo kom je ervan af

Schimmel in je waterfles is voor gezonde mensen meestal niet gevaarlijk. Een slok uit een beschimmelde fles leidt zelden tot klachten. Mensen met een allergie, astma of een verminderde weerstand lopen wel meer risico. De schimmel verwijder je met een nacht weken in azijn, borstelen en de fles daarna volledig open laten drogen.

Is schimmel in je drinkfles gevaarlijk?

Schimmel in je drinkfles is voor de meeste gezonde mensen niet gevaarlijk. Denny Wang, onderzoeker aan de Yale School of Public Health, zegt in Yale Daily News dat een slok schimmel bij gezonde mensen zelden ernstige gevolgen heeft. Wesley Long, medisch directeur microbiologie bij Houston Methodist, wijst er in AARP op dat de muffe geur en smaak mensen meestal tegenhouden voordat ze genoeg binnenkrijgen om ziek te worden.

Drie groepen lopen meer risico:

• Mensen met een schimmelallergie. Schimmelsporen veroorzaken bij hen hoesten, niezen of een benauwd gevoel.
• Mensen met astma. Wang noemt hoesten en astma-aanvallen als de meest voorkomende allergische reacties op schimmel.
• Mensen met een verminderde weerstand. Bij hen veroorzaakt schimmel in zeldzame gevallen een infectie.

Sommige schimmels maken giftige stoffen aan: mycotoxinen. Volgens Kassa, dat zich baseert op het Voedingscentrum en het RIVM, word je pas ziek van mycotoxinen bij een grote hoeveelheid. Mycotoxinen zitten vooral in beschimmeld voedsel, zoals noten, graan en appels.

Barbara Kazmierczak, hoogleraar geneeskunde aan Yale, noemt nog een tweede route: bij het drinken uit een beschimmelde fles komen schimmeldeeltjes in je neus en luchtwegen terecht. Daarom reageren mensen met een allergie of astma sneller.

Schimmel in je waterfles gedronken: wat nu?

Heb je schimmel in je waterfles gedronken? Volg dan deze 4 stappen:

1. Stop met drinken uit de fles. Gooi het water weg.
2. Spoel je mond met schoon water. Zo verdwijnen losse schimmeldeeltjes uit je mond.
3. Let de komende dagen op klachten. Mycotoxinen veroorzaken in grote hoeveelheden buikpijn of diarree. Een allergische reactie geeft hoesten, niezen of benauwdheid.
4. Bel je huisarts bij klachten. Neem ook contact op als je astma, een schimmelallergie of een verminderde weerstand hebt.

Gezonde mensen merken meestal niets van een slok uit een beschimmelde fles. Maak de fles daarna grondig schoon voordat je hem opnieuw gebruikt.

Hoe herken je schimmel in een drinkfles?

Schimmel in een drinkfles herken je aan puntjes of vlekken op plekken waar vocht blijft staan. Let op deze signalen:

• Zwarte of donkergroene puntjes. Zwarte schimmel in een drinkfles zit meestal onder de rubberen ring, in de schroefdraad of in het mondstuk.
• Een donzig of slijmerig laagje. Een glibberige binnenwand is een biofilm: een laagje bacteriën en schimmels dat zich aan de wand hecht.
• Een muffe geur. De geur blijft hangen, ook na omspoelen.
• Troebel water. Water dat na een paar uur troebel of verkleurd is, bevat micro-organismen.

Controleer vooral de onderdelen die je niet ziet zonder de dop los te draaien. Daar begint schimmel bijna altijd.

Schimmel uit een drinkfles verwijderen

De schimmel verdwijnt met deze aanpak:

1. Haal de fles volledig uit elkaar. Draai alle losse delen los, tot en met de afdichting in de dop.
2. Laat de fles en alle harde delen een nacht in azijn staan. Meng 1 deel witte azijn met 3 delen warm water; microbiologen in AARP noemen die verhouding voor het ontsmetten van een fles. Voor rubber en siliconen is een half uur de grens, want langer weken verzwakt het materiaal.
3. Behandel hardnekkige plekken met baking soda. Smeer een pasta van baking soda en een beetje water op de vlekken en laat de pasta 1 uur intrekken.
4. Schrob alles met een borstel. Een flessenborstel reinigt de wand en de bodem. Een dun borsteltje of een pijpenrager bereikt het rietje en de schroefdraad.
5. Kook hittebestendige onderdelen uit. Leg onderdelen van rvs of glas een paar minuten in kokend water. Controleer bij plastic eerst de instructies van de fabrikant. Een Dopper vervormt bijvoorbeeld boven 65 °C.
6. Was na en laat open drogen. Was alles met heet water en afwasmiddel, spoel goed na en leg de delen los op een rek tot ze kurkdroog zijn.

Hoe krijg je schimmel uit een drinkfles als die na deze stappen terugkomt? Dan zit de schimmel diep in een kras, een naad of de rubberen ring. Vervang in dat geval het onderdeel.

Gebruik geen bleekmiddel. Resten bleekmiddel zijn schadelijk als je ze binnenkrijgt en geven het water een chemische smaak. Meng azijn en baking soda niet in een gesloten fles, want de twee middelen vormen samen koolzuurgas.

Schimmel in de dop, de rubberen ring en het rietje

De dop is de plek waar schimmel het snelst groeit. Speeksel, vocht en etensresten blijven er hangen in naden die een borstel slecht bereikt.

• Rubberen ring. Wip de ring los met de achterkant van een theelepel en week de ring een half uur apart in azijn. Zwarte puntjes die na weken en schrobben blijven zitten, zijn in het rubber gegroeid. Vervang de ring.
• Schimmel in een rietje verwijder je met een rietjesborstel. Een rietje met zwarte vlekken aan de binnenkant vervang je.
• Siliconen mondstuk. Siliconen is zacht en krijgt kleine scheurtjes. Schimmel in die scheurtjes komt na schoonmaken terug.
• Dop met naden of een klepje. Week de dop zonder ring minstens 1 uur in een azijnoplossing. Waterflessenwinkel adviseert een dop te vervangen als de schimmel steeds terugkomt of de dop beschadigd is.

Losse onderdelen, zoals ringen, rietjes en bijtventielen, zijn bij veel merken apart te bestellen. Vervangen is goedkoper dan een nieuwe fles.

Schimmel in een bidon

Schimmel in een bidon groeit vooral in het ventiel en in het zachte knijpplastic. Sportdrank en energiedrank met suiker zijn voeding voor schimmels, en een bidon blijft na een rit vaak dicht in de fietstas liggen.

Om schimmel uit een bidon te verwijderen, haal je het ventiel uit elkaar als dat kan en week je de bidon een nacht in 1 deel azijn op 3 delen water. Een ventiel van rubber of siliconen haal je er na een half uur al uit. Schrob het ventiel met een klein borsteltje en laat de bidon open drogen. Vervang een ventiel waar de schimmel na schoonmaken in blijft zitten. Meer over het dagelijks onderhoud staat in het artikel over bidon schoonmaken.

Waarom groeit er schimmel in je drinkfles?

Schimmel groeit in een drinkfles door vocht, warmte en voedingsstoffen. Een herbruikbare fles combineert die drie voorwaarden, vooral in deze situaties:

• Vocht dat blijft staan. Een fles die nat in elkaar wordt gezet, blijft dagenlang vochtig aan de binnenkant.
• Een fles in een warme auto of in de zon versnelt de groei van schimmels.
• Sportdrank, sap en ijsthee laten resten achter waar schimmels van leven.
• Bij elke slok komen eiwitten en micro-organismen uit je mond in de fles.
• Een dichte fles. Zonder lucht droogt de binnenkant niet op.

Benjamin Turner, bioloog aan de University of Alabama at Birmingham, noemt in AARP het goed laten drogen van een fles de belangrijkste stap tegen schimmel.

Schimmel voorkomen

Om schimmel in je drinkfles te voorkomen, houd je 5 gewoontes aan:

1. Spoel de fles na elk gebruik om. Doe dat direct na andere dranken dan water.
2. Was de fles dagelijks of om de paar dagen. Hoe je dat stap voor stap doet, staat in het artikel over drinkfles schoonmaken.
3. Laat de fles open drogen. Schroef de dop er pas weer op als er geen druppel meer in zit.
4. Bewaar de fles open. Berg een fles nooit dicht en vochtig op in een kast of tas.
5. Laat de fles niet in een warme auto liggen. Warmte versnelt de groei van schimmels en bacteriën.

Een fles met een brede opening is makkelijker schoon te houden. Microbioloog Peter Iwen (University of Nebraska Medical Center) adviseert een rvs-fles met een wijde hals.

FLEAU ontstond uit precies deze ergernis: een fles die steeds weer muf ging ruiken, hoe vaak hij ook werd omgespoeld. De zelfreinigende waterfles FLEAU One combineert een rvs-binnenwand met een UV-C-led in de dop. Het UV-C-licht helpt bacteriën in helder water te reduceren en remt de opbouw van bacteriën in de fles, waar schimmel van profiteert. Open laten drogen na sap of sportdrank blijft nodig.

Wanneer gooi je je drinkfles weg?

Gooi je drinkfles weg als de schimmel na grondig schoonmaken terugkomt in de fles zelf. Vervangen is ook beter dan schoonmaken bij:

• Krassen of scheurtjes in plastic. Schimmel groeit in de kras en een borstel bereikt de schimmel niet.
• Een geur die blijft. Een muffe geur na weken en wassen wijst op schimmel diep in het materiaal.
• Verkleuring van de binnenwand. Zwarte of groene plekken die niet weggaan, zitten in het materiaal.

Zit de schimmel alleen in de ring, het rietje of het mondstuk? Vervang dan eerst die onderdelen.

Veelgestelde vragen over schimmel in je drinkfles

Kan schimmel in een drinkfles je ziek maken?

Voor gezonde mensen is de kans klein. Mensen met een schimmelallergie, astma of een verminderde weerstand krijgen sneller klachten, zoals hoesten, benauwdheid of in zeldzame gevallen een infectie.

Wat doe je als je schimmel hebt gedronken?

Stop met drinken, spoel je mond met schoon water en let op klachten. Bel je huisarts bij buikpijn, diarree, benauwdheid of als je een verminderde weerstand hebt.

Hoe krijg je zwarte schimmel uit een rubberen ring?

Week de losse ring een half uur in 1 deel azijn op 3 delen warm water en schrob de ring met een klein borsteltje. Blijven er zwarte puntjes zitten, vervang de ring dan.

Kun je een beschimmelde drinkfles nog gebruiken?

Ja, als de schimmel na schoonmaken volledig verdwenen is. Komt de schimmel terug in de fles zelf, of zit er een kras of scheur in het plastic, gooi de fles dan weg.

Helpt de vaatwasser tegen schimmel in een drinkfles?

De vaatwasser helpt alleen bij flessen en onderdelen die vaatwasserbestendig zijn. Haal de fles eerst uit elkaar, want schimmel onder de rubberen ring bereikt het water van de vaatwasser niet.